HABERLEŞME KÜLTÜRÜ

Değerli piyanist sanatçımız Fazıl Say, bir konserinde cep telefonu ile konuşan bir dinleyiciyi azarlamış ve bu birçok gazetede haber olmuştu. Benzer olaylar birçok toplumsal etkinlikte gerçekleşirken, buna meydan vermemek için toplantı başlangıcında açılışı yapanlar katılımcılardan cep telefonlarını kapatmalarını rica ediyorlardı. Geçtiğimiz aylarda New York Şehir Meclisi aldığı bir kararla konser, sinema, tiyatro, konferans gibi aktivitelerde cep telefonunu açık tutanlara karşı yasak kararı aldı. Cezası ise 50 dolar. Bu ceza müze, kütüphane ve sanat galerinde de geçerli.

Ülkemizde de cep telefonu kullanımı yagınlaşmasına rağmen Avrupa istatistiklerine baktığımızda çok geride kaldığımızı görebiliriz. Ancak istatistikler böyle söylese de büyük şehirlerdeki görünüm daha farklı. Her yerde her şekilde elindeki telefon ile konuşan, otomobil kullanan insanlara rastladığımızda bunu kanıksamış olduğumuzu düşünüyoruz. Telefonun iş hayatında çok önemli yeri olmasına karşın, İnternet zamanı daha kısıtlı olanlar için daha effektif kullanılan bir iletişim olanağı. Örneğin birisini bir etkinliğe davet etmek istediğinizde o kişiye telefon ile ulaştığınızda o anda sizle rahat konuşup konuşmadığını bilmeden  konuşmak zorunda kalıyorsunuz, oysa e-mail mesajında böyle bir sorun yok, kişi ne zaman uygunsa o anda okuyup size cevap verebiliyor. Günümüzde iletişim sistemlerini etkili kullanmak ayrı bir uzmanlık alanı olmaya başladı. Ancak çok profesyonel kurumlar telefon ile konuşma kurallarını personeline öğretiyor. Yine çok profesyonel kurumlar elektronik posta kullanımı için kurallar ve şablonlar oluşturuyor. Birçok yeni teknoloji her yerde her zaman kesintisiz iletişim olanaklarından bahsediyor, ancak iletişim kalitesi ve verimliliğinden bahsetmek için daha çok yol almak gerekiyor.

Örneğin sinemada film seyrederken cep telefonunuz titreşim modunda bile olsa sizi arayan kişiye cevap vermek zorunda kaldığınızda, nerde olduğunuzu sormadan size hayat hikayesini anlatmaya başlıyorsa  New York Meclisi’nin kararını saygıyla karşılayıp ülkemizde de benzer cezayı kabul edin. Oysa daha basit yöntem belki de hem cep telefonu üreticilerinin hem de operatörlerin ambalaja ve faturalarına şöyle bir ibare koymaları belki işimizi kolaylaştıracaktır. “Lütfen arama yapacağınız kişi için zamanın ve yerin uygun olup olmadığına dikkat ediniz, çünkü bu numaralar kişiye özeldir.”

Daha tehlikeli uygulamalar ise cep telefonları ile resim çekme ve gönderme teknolojilerinde yaşanıyor. Sokakta yürüyen bir vatandaşın kısa etekli bir bayanın bacaklarını çaktırmadan kaydedip arkadaşına gönderdiğini, yada bir tekstil mağazasında elbise deneme kulubülerinde siz soyunurken başka birinin sizi gizlice görüntülediğini düşündüğünüzde, iletişim araçlarının  kötü kullanılarak kişisel özgürlüklere zarar verdiğini düşünebilirsiniz. Gerek bu teknolojilerin tanıtım reklamlarında, gerekse kullanım kılavuzlarında bu türde davranışları engelleyebilecek ikazların belirtilmesini teminen,  tüketici yasalarında gerekli değişikliklerin yapılması gerekir.