OYUN TEORISI KAVRAMLARINA GIRIS

Strateji denilince tarihteki uygulamasi olarak aklimiza hemen satranc oyunu geliverir.  Satranc doguda (muhtemelen iran'da) cikmis sonra batiya yayilmistir. Strateji aslinda gelecege yonelik adim adim plan yapabilme yetenegidir. Satranc da bilinen en iyi ornegidir.

Hayat da satranca benzer. bazilari birakin birkac adim sonrasini hesaplama, rakibini daha iyi tanimak bir yana dursun, anlik yasar ve istedigini veya o anda kendisine kolay geleni secer ve onu uygular.

Stratejiyi programlama diline benzetebiliriz. Stratejinin kendine has kurallari vardir, istediginiz gibi strateji olusturamazsiniz, belirli kurallar butununu takip etmeniz gerekir. Ve stratejinin nihai bir hedefi olmasi gerekir. Bu kurallara uyarsaniz stratejiyi herkes uygulayabilir hale gelir. Bu nedenle stratejik dogulmaz, ogrenilir diyebiliriz.

Stratejik dusunme bir yetenektir ama ogrenilebilen bir yetenektir. Stratejik dusunme yeteniginin bir algoritmasi vardir. Oncelikle duygulari yonetebilmeniz gerekir. Anlik karar veren, birden parlayan, sinirli insanlar stratejik dusunemez. Oncelikle bu engelleri asmaniz gerekiyor.

Diger onemli bir yeti de teknik ve metodolojik yaklasip, strateji yapilacak alanda yeterli teknik altyapiya sahip olmalisiniz. Bu eksiklikler tamamlandiktan sonra muhtemel butun olasiliklari ortaya koyabilmek gerekir. Bazen de farz edip beyinde simulasyonlar kosturmak lazim. Farz edelim ki satislari iki katina cikardik, bunun ne gibi sonuclari olacaktir? seklinde kendi kendinize akil yurutmeniz lazim.

Stratejist denilince akla bolgesel konulari arastiran, savaslar, tarihi olaylar veya siyasi konular ve yahut ekonomi konularinda arastirma yapan insanlar akla gelir. Oysaki her alanda stratejist olunulabilir. Yanal dusunme yetenegi cok onemlidir. Bu yetiye sahip insanlar farkli enstrumanlari beklenmedik alanlarda kullanabilirler. Alisilmadik cozumlerle karsiniza gelebilirler. Bu kisiler genelde gorsellestirme ve soyut dusunme yetenegine sahip kisilerdir. Sunu rahatlikla diyebiliriz ki gorsellestirme yeteneginiz yoksa, ileriye donuk tasavvur edebileceginiz hamlelerin sayisi sinirli olacaktir.

Strateji yapmadan once uygulayacaginiz pazari aratirmaniz, bu alanda strateji yapan kisileri yakin markaja almaniz gerekirse kopyalamaniz gerekir. Stratejinin de stratejisi vardir. Hedeflerinize sizi gotureccek araclar nelerdir bunlari arastirmaniz gerekir. Ornegin SWOT analizi teknigi stratejiye cok guzel bir ornektir. SWOT analzini doldurmak icin oncelikle dusunmeyi sevmeniz gerekir. Akil haritalari da Strateji hazirlamak icin faydali araclardan birisidir.

Teori ile pratigi birlestirmeniz gerekir. Cok iyi stratejiniz olabilir ama bunu uygulamayacaksiniz zaman kaybindan baska bir is yapmiyorsunuzdur.

Ayrica yonlendirmelere kapali birisi olmaniz gerekiyor. Kendi kendinize karar alabilmeniz, analitik kararlar verebilmeniz gerekir.

Stratejistler cozum odakli hareket eder. Onlar sureci dislamamakla birlikte asil hedefleri kafalarinda tasarladiklari isleri istedikleri gibi sonuclandirmaktir. Tabiki buradan her istedigini yapmak/yaptirmak, dedigim dedik birisi olmak akla gelmemelidir. Cozum demek kendi problemlerine cozum olacagi gibi gelecekle ilgili bir sorunu tasarladigi gibi sonuclandirmak da olabilir.

Insanlarda genellikle gorulen sikinti sudur, herkes problemleri gundeme getirmek, sikayetci olmaktir. Ama cok az insan elini tasin altina koyar, cok azi ben bu problemi cozmek icin ne yapabilirim diye dusunur. Mesela eski komsuluklar kalmadi diye sikayetci olan insanlarin cok azi eski komsuluklari geri getirmek icin bir seyler yapar.

Insanlarin cozum uretme yetenekleri buyudukce ne yazikki azaliyor. Insanlar edindikleri kultur, yasanan kotu anilar nedeniyle kendilerini bir seyler yapmaktan geri cekerler. Kisi gecmisteki hatalarla ugrasmak, negatif dusunce batakliginda debelenmek yerine bu kisir donguden kurtulmalidir. Bu kulaga ne kadar kolay gelse de Einstein'in "Problem, o problemin yaratildigi zihinsel seviyede cozulemez" gercekten de dogrudur. Uygulamaya koyulmak her zaman konusmaktan daha zordur.

Norvec'te Ataturk gibi dusunmek diye bir deyim vardir. Bu soz her sey bitti gozukse de mutlaka bir cikis yolu vardir.

Bakis acimizi degistirince farkli resimler gormeye baslayacagiz ve bu farkli bakis acisi bize yeni cozumler urettirecek.