YAZILIM ALANINDA ISO 9001:2000

Programlama alaninda kalite uygulamaları, etkin bir süreç yaklaşımı ile, programlamanın tasarımı, iyileştirilmesi, üretimi, yüklenmesi, işletmesi, idamesi ve yönetmesi konusundaki calismalari da içermektedir. Sirket, ISO 9001:2000 gereklerini icinde tam ve etkin bir şekilde yapildiginda, bu özellikleri iceren bir nitelik yönetim modeline sahip olabilecektir.

ISO 9001:2000 versiyonunun yayınlanmasından önce, nitelik modellerini ISO 9001:1994 revizyonunu kullanarak kuran ve uygulayan programlama sirketları, bu standardın daha fazla uretim alanina uygun olması ve programlama süreçlerini tam sekilde karşılayamaması nedeniyle zorluklar çekmiş ve modelin ihtiyaclarinin büyük bir bölümünü tam sekilde karşılayamamışlardır. Bu tip sirketlarda her ne kadar  da bir nitelik modeli kurulmuş olsa dahi, programlama alanindaki farklılıklar nedeniyle birçok noktada açıkta kalmış ve model kurgulamada da yetersizlikler en ön plana gelmistir. Ama ISO 9001:2000 modelinin daha jenerik olması ve programlama alani için esneklikler getirmesi, programlama alaninda nitelik yönetim modeli tasarimi için büyük kolaylıklar yapmistir. ISO /IEC 12207 ve ozellikle SPICE gibi programlama iyileştirme standartlarının programlama süreç modelleri çerçevesindeki yaklaşımı, bu alaninda ISO 9001:2000 süreç tasarimi için verimli kaynaklar olarak kullanılabilmektedir.

Programlama, genel olarak diğer alanlardan oldukça farklı bir yapıya sahiptir. Tasarım işlemleri, uretim alanlarinda oldukça az ve özel bir yapı teşkil ederken, programlama alaninda en onemli konuyu oluşturmaktadır. Programlama iyileştirme tamamıyla bir tasarım olayıdır. İmalat alanlarinda birincil nokta üretim fonksiyonu iken, programlama alaninda birincil konuyu tasarım fonksiyonu almaktadır. Bu yüzden de, programlama alaninda kurulacak nitelik yönetim modellerinde de temel yapı taşını tasarım işlemleri oluşturmaktadır.

Programlama alani için üretim; uygulanabilen kodların CD v.b. malzemelere kopyalanmasıdır. Ama en onemli mevzu olan tasarım, programlamaın müşteriye tesliminden sonrasını da kapsayacak şekilde, programlamanın tüm iyileştirme aşamalarında da yapılan faaliyetleri kapsamaktadır. Oysa uretim alaninda, üretimi yapılmis ürün, potansiyel müşteriye son haliyle sunulmus yapıdadır. Boylece düşünüldüğünde, programlama iyileştirmede nitelik yönetim modeli kurarken tasarım konusuna odaklanmak en agirlikli husus haline gelmektedir.

Programlama alaninda, programlamanın tüm fonksiyonlarının birer birer ele alınarak incelenmesi gerekliliği nedeniyle fonksiyonellik kritik bir boyut da taşırken, bu durum uretim alaninda çok az ve önemsiz bir yer tutar. İmalat alaninda  üretimde de kullanılan cihazlar, üretim niteliksine gelismis sekilde etki eden nedenlerdir. Üretim süreçlerinde birden fazla ekipman, birden fazla farklı bilgi ve deneyimlerdeki calisanlar tarafından kullanılmaktadır. Imalat sırasında bu ekipmanların da doğru ve en verimli sekilde çalıştığının denetlemesi ürün niteliki için onemli bir etkendir. Oysa programlama alaninda üretimi gerçekleştirmede de en kritik kaynak insandır. Bu yüzden, programlama iyileştirmede insan faktörü örutubetli bir boyutta düşünülmelidir. Yani bir bakıma, uretim alaninda ürünü ortaya çıkarmada cihazların denetlemeü ön plandaysa, programlama üretmede de calisanin beyin gücünün denetlemeü ve yeterliliği ön planda olmak zorundadır. Bu boyutta düşünüldüğünde, uretim alaniyla programlama alani arasındaki bir diğer fark ortaya çıkmaktadır. Programlamaı gerçekleştiren calisanin, beyin kapasitesinin etkin kullanılması için onemli olan tüm etkenler (motivasyon, ekosistem, imkanlar, techizat v.b.) etkili bir nitelik yönetim modeli için ön planla tutulması gereken temel kavramlardır. ISO 9001:1994 revizyonu, insan ve iletişim  faktörlerine daha az önem verirken, iyileştirilen versiyon (ISO 9001:2000), yapıyı çok daha etkin kullanılabilir ve kolay anlaşılır hale gelmiştir. Programlama alanindaki artacak nitelik yönetimi uygulamalarıyla bu mevzu daha kritik bir hale gelecektir.

ISO 9001:2000 nitelik yönetim standardı, etkin bir nitelik modeli oluşturmak isteyen programlama sirketları için oldukça yeterli bir standarttır. Ayrica, model süreç kurgusunun kabul görmüş diğer programlama iyileştirme standartlarından da yararlanılarak yapilmasi, modelin sürekliliği için kritik bir etken olacaktır.